Gebze´nin Tarihçesi
      Gebze´nin de içinde bulundugu, eski Yunanlilar´in ve Romalilar´in Bitinya (Bithynie) dedikleri cografi bölgenin bilinebilen en eski tarihi, M.ö. XII yüzyila kadar dayanir. Bölge, özellikle Kocaeli Yarimadasi, cografi konumunun öneminden dolayi, tarihin hemen hemen bütün dönemlerinde, birçok ulusa yurt olmustur. Asya ile Avrupa kitalari arasindaki en önemli geçit yeri olan Kocaeli Yarimadasi ya bir çok ulusun yurdu, yada gelip geçtikleri, medeniyetlerinden izler biraktigi bir yer olmustur.

       Bilinen ilk ulus göçü de M.ö. XII. yüzyilin baslarindadir. Bu ulus Yunan kökenli Frikler´dir. Bogaz (Bosforos) yoluyla Anadolu´ya inmislerdir. XII yüzyila kadar Trakya´dan Izmit dolaylarina göçler devam etmistir. Fakat bu dönemde eski Gebze´nin yerine dair hiçbir bilgi edinilememistir. Kisaca antik çag Gebze´sinin yeri kesinlikle bilinememektedir.

      Bugün Gebze´nin oldugu yerde, M.ö. 281-246 yillarinda Kral 1. Nicomede´nin egemenligindeki Bitinya Kralligi döneminde Dakibyza ve Libyssa adinda yerlesmeler vardir. Eski Gebze´nin yerine dair söylenenler, iste bu tarihlere aittir. Daha eski tarihlere ait bilgiler ise çeliskilidir. Bu yerlesim alanlarinin arastirmalara konu olmasinin en önemli nedeni ise, ünlü Kartacali komutan Hannibal´in krallik döneminde burada yerlesmis olmasidir. Hannibal Zama harbindeki yenilgisinden sonra ülkesinde itibar görmemis ve Bitinya Kralligi´na iltica etmek zorunda kalmistir.

        Bitinya Krallari I. ve II. Prusias´in savas danismanliklarini yapmistir. II. Prusias´in ihaneti sonucu düsmanin eline düsmemek için intihar etmis ve Lybissa´ya gömülmüstür. Iste birçok tarihçinin ve arastirmacinin eski Gebze oldugu iddia edilen bu yeri arastirmasinin en büyük nedeni budur. Hannibal´in burayi seçmesinin birçok nedeni vardir. Devamli izlenme kuskusu, Nicomedia baskent oldugu için gelenin gidenin çok olmasi ve taninma ihtimalinin fazla olmasi, yönetime güvenmemesi bu nedenlerin baslicalaridir.

        Roma kuvvetlerinden gizlenen Hannibal, korunakli, kaçisi kolay ve denizle iliskili bir yer aramistir. Sonunda bu özelliklere haiz Libyssa´yi seçmistir. O dönemde Libyssa´nin kuruldugu yer, hem denize hem de karaya hakim bir tepe üzerindedir. Tepenin bulundugu yer körfezin en dar yeridir. 1330 yilinda Osmanlilarla Bizans arasinda yapilan savastan sonra Gebze´nin de içinde bulundugu bölge Osmanli idaresine dahil edilmistir.

         Bugünkü Gebze´nin kurucusu Orhan Gazi´dir. Gebze´de kendi adina cami de yaptiran Orhan Gazi bölgeye damgasini vuran ilk Türk büyügüdür. Orhan Gazi, bölgenin imari ve yasamasi için büyük çabalar göstermistir. Bu amaçla isletmeler kurup, onlara vakiflar tesis etmistir. Osmanlilarin devlet olma çabalari sirasinda, Gebze yine ordugah yerlesimi olarak kullanilmistir. Osmanli Beyliginin kurulmasinda büyük emekleri geçen Akçakoca Bey´in oglu olan Ilyas çelebi de hem Gebze´nin fethinde hem de kurulusunda büyük rol oynamistir.

         Gebze Osmanli Imparatorlugunun son yillarina kadar kimi zaman Istanbul´a, daha çok da Kocaeli´ye bagli bir kaza olarak, önemli bir yer niteligini uzun yillar korur. 1. Dünya Savasi´nda Osmanli Imparatorlugunun yenik düsmesi üzerine Anadolu ve Trakya´nin birçok yöresi gibi Gebze´de düsman kuvvetleri tarafindan isgal edilmistir. 1920 yilinda Ingilizler´in bölgeyi isgaline, 1921 yilinin baslarinda Yunanlilar da katilmislardir. Daha sonra Anadolu içerisinde yenilgiye ugrayan Yunan kuvvetleri amaçlarina ulasamamanin üzüntüsüyle geldikleri yoldan geriye kaçmislardir. Bu yillarda Gebze, Anadolu´nun en dikkate deger yerlerinden biridir. Türk kuvvetlerinin biraz ilerisinde Ingiliz askerleri bulunmaktaydi.

          18-19 Ocak 1923 tarihli Hakimiyet-i Milliye-Ankara Gazetesi´nde Atatürk´ün bölgeyi ve Gebze´yi ziyaret ettiginden bahsedilir. Atatürk Gebze´deki askeri birliklerin durumundan memnun kalarak geri dönmüstür. Istanbul´un terkedilmesinden sonra Gebze ve çevresi tamamen emniyet altina alinmistir. Cumhuriyet´in ilanina kadar kimi zaman Istanbul, kimi zaman da Kocaeli´ye bagli bir kaza olan Gebze, Cumhuriyet´in ilanindan sonra yeni iller kanununa göre il olan Izmit´e baglanmistir.
Birbirinden güzel tarihi ve dogayla içiçe olan fotograflara bakmak için tiklayiniz.

Gebze Sözcügü